Không tương xứng với danh xưng “Vùng đất của tự do”

Bài đăng trên tạp chí nhân quyền Việt Nam Tháng 6-2013
Hình ảnhHình ảnhHình ảnh
Hoa Kỳ đã luôn cho rằng mình có quyền được “chỉ bảo” cho các nước khác về cách mà họ nên cư xử như thế nào với người dân trong nước của họ. Người Mỹ rất tự hào rằng: họ có “các giá trị Mỹ”, trong đó có những giá trị được coi là then chốt như “dân chủ” và “nhân quyền”. Vì thế, từ lâu họ từng có ý định và trên thực tế đã chi ra rất nhiều tiền của và kể cả sinh mạng của công dân nước họ với mục đích là tiến hành phổ biến “các giá trị Mỹ” trên khắp thế giới. Không những thế, họ còn đặt ra các tiêu chí về “dân chủ” và “nhân quyền” để phán xét về tình hình dân chủ và nhân quyền ở tất cả các quốc gia trên thế giới.Trên tinh thần luôn coi mình là “quan tòa”, hàng năm, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đưa ra một báo cáo nhân quyền . Trong một thời gian dài đã qua người ta có thể dễ dàng nhận ra rằng : về cơ bản, Hoa Kỳ luôn hướng chĩa mũi nhọn chỉ trích với các nước không “đạt yêu cầu” với các nước không cùng phe cánh với mình và lẽ đương nhiên họ sẽ dành sự “ưu ái” với những nước mà Hoa Kỳ coi là đồng minh thân cận. Đó chính là lý do hàng năm, mỗi khi Hoa Kỳ công bố bản báo cáo này, họ lại nhận được sự phản đối gay gắt của nhiều nước trên thế giới. Cách làm này đã bị nhiều nước lên án là “chuyên quyền” và “ngạo mạn”. Nhưng có vẻ như cách hành xử của Hoa Kỳ suốt trong thời gian qua đã lỗi thời, đã đến lúc không phải ai cũng chỉ biết ngồi nghe và chấp nhận các “cáo trạng” từ Washington mà điển hình là Trung Quốc “phản pháo” về những cáo buộc của Hoa Kỳ về vấn đề nhân quyền đối với họ. Đây là năm thứ 13 liên tiếp Trung Quốc vừa công bố bản báo cáo nhân quyền của mình đối với Hoa Kỳ. Theo tân hoa xã, ngày 21-4-2013, văn phòng Thông tin Quốc vụ viện Trung Quốc đã ra báo cáo về tình hình nhân quyền của Mỹ, đây là đòn “đáp trả” báo cáo về tình hình nhân quyền năm 2012 mà bộ ngoại giao Mỹ vừ đưa ra.Tất nhiên, bản báo cáo sẽ chỉ chính xác trong phạm vi những gì mà Trung Quốc biết về Mỹ, nhưng nhiều thông tin chứa ở trong là rất gần với thực tế. Tình trạng tội tệ của nạn bạo lực súng ống và tội phạm ở Mỹ cao hơn nhiều so với những nước công nghiệp phát triển khác cũng như tỷ lệ tù nhân trong tổng số dân ở mức cao nhất thế giới… là điều mà Trung Quốc cho rằng nó hoàn toàn không tương xứng với danh xưng “Vùng đất của Tự do” mà Mỹ vẫn rêu rao nhiều thập kỷ qua.

Quan điểm của Trung Quốc cho rằng Hoa Kỳ đang tỏ ra đạo đức giả trong việc chỉ trích các quốc gia khác, và Mỹ nên loại bỏ các bản báo cáo như vậy trước khi Trung Quốc bắt chước và nói với những quốc gia khác phải làm gì với “nạn nhân” đầu tiên sẽ là chính bản thân Mỹ. Thêm vào đó là các báo cáo của cả hai đảng lớn ở Mỹ gần đây xác nhận rằng các quan chức dưới thời Tổng thống Bush đã cho phép sử dụng rộng rãi các hình thức tra tấn tù nhân. Và thực tế là không ai trong số họ đã từng bị kết tội hoặc bị truy tố, ở điểm này, Mỹ có vẻ giống bị kết tội hơn là bị chê bai đạo đức giả.
Nhận xét về báo cáo nhân quyền các quốc gia của Bộ Ngoại giao Mỹ, Trung Quốc cho rằng cũng như những năm trước, bản báo cáo đầy những “đánh giá vô trách nhiệm và chỉ trích về tình hình ở hơn 190 quốc gia và khu vực, trong đó có Trung Quốc. Tuy nhiên, Mỹ lại nhắm mắt làm ngơ, không đả động đến tình hình nhân quyền ở chính nước mình.”Trung Quốc nhấn mạnh có những vấn đề nghiêm trọng về nhân quyền ở Mỹ dẫn tới nhiều chỉ trích mạnh mẽ trên thế giới, trong khi Mỹ một lần nữa tự cho mình là “người phán xét về nhân quyền thế giới. Trong báo cáo về tình hình nhân quyền ở Mỹ năm 2012, Trung Quốc cho rằng tình trạng tội ác liên quan đến súng đạn tiếp tục là mối đe dọa nghiêm trọng đến đời sống và an toàn cá nhân của người dân Mỹ. Tuy nhiên, Chính phủ Mỹ lại không có những biện pháp hiệu quả kiểm soát súng đạn. Ngoài ra, báo cáo cho rằng tình trạng đói nghèo ở Mỹ đã trở nên tồi tệ hơn kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 và khoảng cách giàu nghèo tiếp tục tăng.Trong khi đó, Mỹ thường xuyên vi phạm nhân quyền ở các nước khác bằng nhiều cuộc chiến tàn khốc. Chiến tranh tại Iraq và Afghanistan do Mỹ khởi xướng đã gây ra thương vong nặng nề cho dân thường.Từ năm 2001-2011, cuộc chiến chống khủng bố mà Hoa Kỳ phát động làm thiệt mạng hàng chục ngàn người mỗi năm. Không dừng lại ở đó Ngày 22/4, Bộ Ngoại giao Nga chính thức lên tiếng chỉ trích cái gọi là “Báo cáo về  thực tiễn tuân thủ nhân quyền” năm 2012, do Bộ Ngoại giao Mỹ công bố mới đây.Phát biểu trước báo giới, Phái viên về Nhân quyền, Dân chủ và Quyền tối cao của Luật pháp thuộc Bộ Ngoại giao Nga, ông Sergei Dolgov nhấn mạnh rằng báo cáo của Mỹ có cái nhìn phiến diện giống như những báo cáo trước đây, nghiêm trọng nhất là việc Mỹ đánh giá các cuộc bầu cử một cách rập khuôn và cố tình sử dụng “tiêu chuẩn kép”, công khai lạm dụng các vấn đề nhân đạo và nhân quyền để phục vụ cho lợi ích chính trị của Washington. Ông Dolgov nói: “Không biết các tác giả bản cáo trên dựa trên cơ sở nào để đưa ra những kết luận gây tranh cãi như vậy trong phần nói về nước Nga… Phía Mỹ đã cố tình không chịu thừa nhận một khối lượng công việc đồ sộ  mà giới lãnh đạo Nga đang thực hiện để hoàn thiện hệ thống chính trị và tư pháp, cải cách các cơ quan bảo vệ pháp luật và đấu tranh chống tham nhũnÔng Dolgov còn nhắc lại rằng không một nước nào “miễn nhiễm” với vấn đề nhân quyền, kể cả Mỹ. Cao ủy Liên hợp quốc về nhân quyền Navi Pillay ngày 5/4-2013 đã chỉ trích Mỹ đang vi phạm luật pháp quốc tế bằng việc giam giữ vô thời hạn các nghi phạm tại nhà tù Vịnh Guantanamo, đồng thời yêu cầu Washington phải thực hiện cam kết đóng cửa nhà tù gây tranh cãi này.Trong một tuyên bố, bà Pillay bày tỏ sự thất vọng trước việc Chính phủ Mỹ không thể đóng cửa nhà tù Guantanamo sau nhiều lần hứa hẹn. Theo bà, việc tiếp tục giam giữ vô thời hạn nhiều người trong số các nghi phạm là sự giam cầm tùy tiện và rõ ràng vi phạm luật pháp quốc tế. Hành động đó làm tổn hại nghiêm trọng vị thế của Mỹ, trong khi các nước khác vi phạm những tiêu chuẩn này thì Mỹ lại mạnh mẽ chỉ trích họ. Nhà tù Guantanamo, toạ lạc bên trong căn cứ hải quân Vịnh Guantanamo của Mỹ ở Cuba, được biết tới là một trung tâm thẩm vấn và giam giữ khét tiếng. Được chính quyền Mỹ thiết lập năm 2002, nhà tù này giam giữ các nghi phạm khủng bố nguy hiểm nhất thế giới. Tổ chức Ân xá Quốc tế đã gọi nhà tù này là biểu tượng của một thập niên vi phạm nhân quyền. Liên minh châu Âu từng gọi đây là “nỗi ô nhục.” Chính quyền Mỹ cố gắng giảm bớt tai tiếng quốc tế bằng cách phát biểu rằng nhà tù Guantanamo đã trở thành cơ sở hiện đại có sân bóng đá và các lớp học. Tuy nhiên,các tù nhân vẫn biểu tình, tuyệt thực.Tổng thống Barack Obama đã hành động để đóng cửa cơ sở này vào năm 2009, nhưng những kế hoạch xét xử các nghi phạm ở tòa án dân sự Mỹ đã bị Quốc hội bác bỏ, khiến nhiều tù nhân ở vào tình trạng không rõ ràng.
Những người nhân danh bảo vệ “giá trị Mỹ”, mang sẵn thiên kiến với “chính quyền Cộng sản” đã áp dụng “chuẩn mực kép” (applying double standards) đối với các nước không thể chấp nhận được.Trong quan hệ quốc tế trên lĩnh vực nhân quyền, điều này có nghĩa, những vấn đề nhân quyền ở nước Mỹ mà người dân trong nước đang bức xúc, mà ở trong nước chưa giải quyết được thì không nên rao giảng cho các quốc gia khácphải làm như thế này, thế kia. Đó là đạo lý chính trị của nền văn minh nhân loại. Mỹ sử dụng  “dân chủ” và “nhân quyền” để thực hiện các mục tiêu chiến lược của họ, chỉ là đơn lẻ và chưa đủ để nói lên bản chất của cái gọi là “dân chủ” và “nhân quyền” của Mỹ. Nhưng vấn đề là khoảng cách giữa lý tưởng công khai của Mỹ và các hành vi trên thực tế của nó không phải lúc nào cũng giống nhau, phần nào chứng tỏ bản chất những gì mà lâu nay một số thế lực ở Mỹ luôn rao giảng về “dân chủ” và “nhân quyền” trên thực tế là nhằm che đậy chiến lược áp đặt vai trò “lãnh đạo” thế giới của Mỹ mà nhà nghiên cứu chính trị Mỹ W.F.Eng-đan gọi là “nền dân chủ cực quyền trong thế kỷ 21”.Trên thực tế thì quyền lực của một nước trước hết nằm ở ba nguồn: văn hóa (văn hóa hấp dẫn  được những người khác), giá trị về mặt chính trị (khi đất nước giữ những giá trị đó cả ở trong nước lẫn ở nước ngoài) và chính sách đối ngoại (khi những chính sách này được coi là chính danh và có giá trị đạo đức). Nhưng hỏi rằng Hoa Kỳ liên kết những nguồn lực này thành một khối  chưa ? hay vẫn còn ngổn ngang những vấn đề nhức nhối trong long nước Mỹ? và đây không phải là công việc dễ dàng đối với họ.
Dù Hoa Kỳ có biện minh cho việc làm của họ bằng mọi lý lẽ đi nữa, nhưng quan điểm sau đây mà chắc ai cũng thấy một thực tế là: dân chủ, hay nhân quyền, là một quá trình diễn tiến. Muốn đánh giá một kinh nghiệm nào, phải xem những bước nó đã đi, đang đi, đôi khi nó vấp váp, nhưng điều quan trọng là nó tiếp tục đi. Bởi vậy, có thể kết luận rang: Nhân quyền đương nhiên là vấn đề mà mọi nhà cầm quyền phải quan tâm, quan tâm như là thiên chức của mình, chứ không phải vì sợ sự trừng phạt của ai đó hay biến nó thành món hàng đổi chác. Vậy thì những câu hỏi như: Nhân quyền là gì? Định nghĩa như thế nào? Tôn trọng đến mức nào? Đâu là hạn chế? Tất cả các câu trả lời là: tùy thuộc hoàn cảnh cụ thể của mỗi nước, không có một mẫu mực nào duy nhất để làm tiêu chuẩn. Nhân quyền, dân chủ là một quá trình thực hiện, trên con đường dài bất tận đó thì người dân các nước trên thế giới lựa chọn cho mình những bước đi phù hợp. Chính sách “Cây gậy và củ cà rốt” đã trở nên lỗi thời, người dân của các quốc gia trên thế giới có nhiều quan điểm khác hơn họ, những gì tốt đẹp của xã hội Mỹ họ sẵn sàng học tập và theo đuổi cũng như sẵn sàng chia sẻ những biến cố đau lòng mà người dân Mỹ phải hứng chịu trong các vụ khủng bố. Nước Mỹ hãy biết lắng nghe, không nên phán xét. Đó có thể là cách mà Mỹ nhìn nhận về chính bản thân mình
Chính Tâm (Amari tx)
Advertisements
Categories: Uncategorized | Bạn nghĩ gì về bài viết này?

Điều hướng bài viết

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

Blog tại WordPress.com.

%d bloggers like this: